Diz eklemi artroplastisi  (diz protezi ameliyatı), diz eklemi kıkırdağının idiopatik, romatizmal hastalıklar, travmalar, çocukluk ve ya erişkin dönemde geçirilen eklem enfeksiyonları ya da metabolik hastalıklar nedeniyle aşınması veya hasar görmesi nedeniyle yapay metalik bir eklemle değiştirilmesidir. Diz protez ameliyatı ile hastanın hareket kabiliyetinin artması ve ağrılarından kurtulması amaçlanır.

Diz Protezi Ameliyatı Kimlere Yapılır?

Diz protezi ameliyatı her hasta için en iyi yöntem değildir. Bu nedenle ameliyat kararı alınırken hasta öyküsü detaylı olarak dinlenir. Bununla birlikte hastanın yaşı, yaşam tarzı ve fiziksel hareketliliği de ameliyat kararı aşamasında etkidir. Hastanın şikayetleri doğrultusunda cerrahi dışı tedaviler ya da alternatif yöntemler uygulanabiliyorsa ilk tercih genellikle ameliyat olmaz. Ancak ilaç ve fizik tedavi gibi yöntemlerle hastanın ağrılarından kurtulmaması ve hareket kısıtlılığının önlenememesi gibi durumlarda en etkili yöntem diz protezi ameliyatı yapılmasıdır.

Diz Protez Ameliyatı Aşamaları

Diz protezi ameliyatı yapılmadan önce hastanın vücudunda enfeksiyon varlığı araştırılır. Hastada enfeksiyon varsa öncelikle enfeksiyon için tedavi uygulanır. Ameliyat öncesi dönemde ilgili branşlarla konsülte edilerek almış olduğu tedaviler ameliyat göre tekrar düzenlenir.  Hasta kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsa ilaçlar ameliyattan önce kontrollü şekilde bıraktırılır ve ameliyat sonrasında da ilaç kullanımına kontrollü şekilde başlanır. Hastalar, yapılan hazırlıkların sonrasında ameliyat günü ya da bir gece önceden hastaneye yatırılır. Ameliyat sonrası dönemde mutlak bir ağrı kontrolü sağlanır. Ameliyat sonrası 1. gün hasta mobilize – ayağa kaldırılarak yürütülür. Hastanede kalış süresi 4-5 gün olup bu süreçte hasta rehabilite edilerek ev için hazır hale getirilmeye çalışılır.

Diz Protezi Ameliyatı Sonrası

Diz artroplastisi sonrası hastalar ev içinde mümkün olduğunca aktif olmalıdır. Önerilen ve öğretilen egzersiz programlarına mutlak suretle uyulmalıdır. Rutin kontrollere mutlaka gidilmelidir. Bu kontrollerde hastada hareket kısıtlılığı saptanır ise rehabilitasyona alınması gerekmektedir. Ameliyat sonrası dönemde amaçlanan ağrısız maksimum hareket açıklığının kazanılmasıdır.

Diz Protezi Ameliyatı Kaç Saat Sürer?

Diz protezi ameliyatı genellikle 1-2 saat sürer. Ameliyat süresi, diz eklemindeki artroz ve deformasyona göre değişiklik gösterebilir.

Diz Protezi Ameliyatı Sonrası Komplikasyonlar

Diz protezi ameliyatı sonrasında, her cerrahi operasyonda olduğu gibi, komplikasyon oluşma riski vardır. Ameliyat sonrası dönemde enfeksiyon, DVT, emboli riskleri mevcuttur  (Ameliyat öncesi profilaksi yapılarak riskler minimize edilmeye çalışılmaktadır). Geç dönemde ise, yine enfeksiyon sorunu karşımıza çıkmakla beraber, protezde gevşeme ve zamanla aşınma sorunları olabilmektedir. Ancak, beklenen protez ömrü 15-20 yıl kadardır. Protezin kullanım ömrü hastanın fiziksel aktiviteleri, kemiğin kalitesi ve hastanın vücut kitle indeksine göre değişiklik gösterebilir.

Ameliyat sonrasında doktor tarafından reçete edilen ilaçların kullanılması, iyi rehabilitasyon ve dikkat edilmesi gereken hareketlerden kaçınılması  protez ve ameliyat ile ilgili komplikasyon oluşma riski azalacaktır.